สำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งแล้ว โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งถือเป็นสารอาหารที่สำคัญต่อร่างกาย เพราะส่งผลต่อการฟื้นฟูของร่างกาย กล้ามเนื้อ เซลล์เม็ดเลือด ระบบภูมิคุ้มกัน รวมถึงการซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่เสียหายจากการรักษามะเร็งทั้งในช่วงการรักษา การฉายแสงหรือเคมีบำบัด และระยะพักฟื้น
โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งสำคัญอย่างไร?
โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง มีความสำคัญต่ออย่างอย่างมาก เพราะโปรตีนเป็นสารอาหารหลักที่ช่วยซ่อมแซมเซลล์ เสริมสร้างภูมิคุ้มกัน และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถฟื้นฟูร่างกายหลังจากได้รับการรักษา ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัด เคมีบำบัด หรือการฉายแสง ที่มักส่งผลให้ร่างกายอ่อนแอ และสูญเสียมวลกล้ามเนื้ออย่างต่อเนื่อง เพราะระหว่างการรักษามะเร็งร่างกายจะมีการเผาผลาญพลังงานและโปรตีนมากกว่าคนทั่วไป ส่งผลให้ต้องการโปรตีนสูงกว่าปกติถึง 1.2 – 1.5 กรัมต่อกิโลกรัมของน้ำหนักตัวต่อวัน ซึ่งเป็นปริมาณที่ช่วยคงมวลกล้ามเนื้อ ลดโอกาสเกิดภาวะทุพโภชนาการ และช่วยให้แผลจากการรักษาหายเร็วขึ้น หากขาดโปรตีนเป็นเวลานาน ระบบภูมิคุ้มกันจะอ่อนแอ เสี่ยงต่อการติดเชื้อและภาวะซับซ้อนอื่น ๆ ตามมาได้
การเลือกโปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งให้เหมาะกับระยะโรค
- ระยะเริ่มต้นของโรค โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งในระยะนี้ ผู้ป่วยยังสามารถรับประทานอาหารได้ตามปกติ ควรเน้นโปรตีนจากอาหารธรรมชาติ เช่น เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ไก่ ปลา ไข่ ถั่วเหลือง เต้าหู้ หรือผลิตภัณฑ์จากถั่ว นมพร่องมันเนยหรือนมสูตรเฉพาะสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง ควรทานโปรตีนให้ครบทุกมื้อเพื่อช่วยให้ร่างกายได้รับกรดอะมิโนต่อเนื่อง และช่วยให้การสร้างเนื้อเยื่อใหม่มีประสิทธิภาพมากขึ้น
- ระยะการรักษาด้วยเคมีบำบัดหรือฉายแสง ในระยะนี้ ผู้ป่วยมักมีอาการเบื่ออาหาร รับรสเปลี่ยน หรือคลื่นไส้ ทำให้ทานอาหารได้น้อย ร่างกายมีการสูญเสียพลังงานและโปรตีนมากขึ้น ควรเลือกโปรตีนที่ย่อยง่าย ดูดซึมเร็ว และให้กรดอะมิโนจำเป็นครบถ้วน เช่น สูตรโปรตีนเฉพาะทางการแพทย์ ที่มีการเติมสารอาหารจำเป็น เช่น วิตามิน แร่ธาตุ และกรดไขมันโอเมก้า เพื่อช่วยลดภาระของระบบย่อยอาหาร เหมาะสำหรับผู้ที่ทานอาหารได้น้อยหรือมีอาการข้างเคียงจากยา
- ระยะพักฟื้นหรือหลังการรักษา โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็งในระยะพักฟื้นมีความสำคัญต่อการสร้างกล้ามเนื้อและเพิ่มพลังงานให้ร่างกายกลับมาทำงานได้เต็มที่อีกครั้ง ผู้ป่วยสามารถกลับมาทานอาหารปกติร่วมกับโปรตีนเสริมได้ โดยเน้นโปรตีนคุณภาพสูงวันละ 3 มื้อ เช่น ไข่ขาว ปลา เต้าหู้ และเสริมด้วยโปรตีนสูตรเฉพาะในมื้อที่ทานอาหารได้น้อย เพื่อให้ร่างกายมีพลังเพียงพอต่อการฟื้นตัว
- ระยะลุกลามหรือระยะสุดท้าย ควรเลือกโปรตีนที่ย่อยง่าย รสชาตินุ่มนวล และไม่มีกลิ่นแรง เพราะผู้ป่วยมักมีความไวต่อกลิ่นและรสอาหารมากกว่าปกติ เช่น สูตรที่ปราศจากแลคโตส หรือมีไขมันชนิดดี (MCT oil) จะช่วยให้ผู้ป่วยได้รับพลังงานเพียงพอ โดยไม่เกิดอาการแน่นท้อง หรือท้องอืด
โปรตีนสำหรับผู้ป่วยมะเร็ง เป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อการซ่อมแซมของร่างกาย การเสริมภูมิคุ้มกัน และช่วยให้ผู้ป่วยตอบสนองต่อการรักษาได้ดีขึ้น การเลือกโปรตีนที่เหมาะสมกับระยะของโรค เช่น เวย์โปรตีนไอโซเลตหรือสูตรเฉพาะทางการแพทย์ จะช่วยลดความเสี่ยงของภาวะขาดสารอาหาร และช่วยให้ร่างกายฟื้นตัวเร็วขึ้นได้
